Bài 12 / 26 · Toán 9 – Đại số, hình học và mô hình thực tế
Tỉ số lượng giác của góc nhọn
Khám phá Tỉ số lượng giác của góc nhọn qua hoạt động, lời giải từng bước và tình huống thực tế.
Toán lớp 9
20 phút
2 ví dụ
1 tình huống thực tế
Ảnh thực tế · Wikimedia Commons (thư viện website)
Sau bài học, em có thể
Nêu và giải thích kiến thức trọng tâm của bài.
Tự giải ví dụ và kiểm tra lại kết quả.
Vận dụng đúng điều kiện, đơn vị vào tình huống đời sống.
1Lý thuyết trọng tâm
**Chương trình:** Toán 9, lộ trình chung (không gán số bài của một bộ SGK cụ thể).
## 1. Bắt đầu bằng dự đoán
Dùng tam giác 3–4–5; đổi góc đang xét và quan sát cạnh đối/kề đổi vai.
Ghi dự đoán của em trước khi tính. Em cần đại lượng nào và dữ kiện nào?
## 2. Em tự khám phá
- Thực hiện hoạt động trên giấy hoặc với vật thật an toàn.
- Lập bảng các trường hợp; thử ít nhất hai bộ số.
- So sánh kết quả với bạn và giải thích một điểm khác biệt.
## 3. Kiến thức trọng tâm
Trong tam giác vuông: sin=đối/huyền, cos=kề/huyền, tan=đối/kề, cot=kề/đối. Xác định cạnh đối và cạnh kề theo góc đang xét. sin²α+cos²α=1. Các tỉ số không phụ thuộc kích thước tam giác mà chỉ phụ thuộc góc.
## 4. Lập kế hoạch giải
1. Đọc đề; ghi dữ kiện, điều kiện và đơn vị.
2. Viết quan hệ hoặc công thức trước khi thay số.
3. Tính cẩn thận; giữ số chính xác nếu có căn hoặc $\pi$.
4. Kiểm tra bằng thế lại, tính ngược hoặc cách khác.
## 5. Thử sức trước khi mở ví dụ
Góc α có cạnh đối3, cạnh huyền5. sin α (số thập phân) bằng bao nhiêu?
Trình bày lý do, không chỉ ghi kết quả. Sau đó xem ví dụ ở dưới để đối chiếu.
## 6. Vận dụng và giới hạn mô hình
Dốc có độ cao3 m, chiều ngang4 m. tan góc dốc bằng bao nhiêu?
Hãy đánh dấu giả thiết lý tưởng trong đề. Nếu đo bằng dụng cụ, kết quả có thể có sai số; không coi hình minh họa là bản vẽ đúng tỉ lệ.
## 7. Tự đánh giá
Em có thể nêu điều kiện dùng công thức, giải thích từng bước và phát hiện lỗi sau đây chưa?
> Cạnh đối và kề thay đổi khi đổi góc tham chiếu.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Ví dụ: phân tích dữ kiện và giải từng bước
Góc α có cạnh đối3, cạnh huyền5. sin α (số thập phân) bằng bao nhiêu?
Xem lời giải
sinα=3/5=0,6; cạnh kề4, cosα=4/5=0,8.
Ví dụ 2
Ví dụ: kiểm tra điều kiện và kết quả
Tam giác vuông có cạnh kề4, huyền5. cos góc đó bằng bao nhiêu?
Xem lời giải
cosα=kề/huyền=4/5=0,8.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.
Ảnh thực tế · Wikimedia Commons (thư viện website)
Đời sống và mô hình hóa
Vận dụng: tự giải trước khi đối chiếu
Dốc có độ cao3 m, chiều ngang4 m. tan góc dốc bằng bao nhiêu?
**Em làm trước:** ghi dữ kiện, chọn công cụ và nhập kết quả. Giả thiết và giới hạn của mô hình được giải thích trong lời giải.