Bài 20 / 26 · Toán 9 – Đại số, hình học và mô hình thực tế
Đa giác đều và phép quay
Khám phá Đa giác đều và phép quay qua hoạt động, lời giải từng bước và tình huống thực tế.
Toán lớp 9
20 phút
2 ví dụ
1 tình huống thực tế
Ảnh thực tế · Wikimedia Commons (thư viện website)
Sau bài học, em có thể
Nêu và giải thích kiến thức trọng tâm của bài.
Tự giải ví dụ và kiểm tra lại kết quả.
Vận dụng đúng điều kiện, đơn vị vào tình huống đời sống.
1Lý thuyết trọng tâm
**Chương trình:** Toán 9, lộ trình chung (không gán số bài của một bộ SGK cụ thể).
## 1. Bắt đầu bằng dự đoán
Quay lục giác đều quanh tâm; tìm góc quay nhỏ nhất đưa hình trùng chính nó.
Ghi dự đoán của em trước khi tính. Em cần đại lượng nào và dữ kiện nào?
## 2. Em tự khám phá
- Thực hiện hoạt động trên giấy hoặc với vật thật an toàn.
- Lập bảng các trường hợp; thử ít nhất hai bộ số.
- So sánh kết quả với bạn và giải thích một điểm khác biệt.
## 3. Kiến thức trọng tâm
Đa giác đều có các cạnh bằng nhau và các góc bằng nhau. Góc ở tâm giữa hai đỉnh liên tiếp là360°/n. Tổng góc trong (n−2)·180°, mỗi góc trong là (n−2)·180°/n. Phép quay bảo toàn độ dài và góc; mô tả cần tâm, góc và chiều quay.
## 4. Lập kế hoạch giải
1. Đọc đề; ghi dữ kiện, điều kiện và đơn vị.
2. Viết quan hệ hoặc công thức trước khi thay số.
3. Tính cẩn thận; giữ số chính xác nếu có căn hoặc $\pi$.
4. Kiểm tra bằng thế lại, tính ngược hoặc cách khác.
## 5. Thử sức trước khi mở ví dụ
Mỗi góc trong lục giác đều bằng bao nhiêu độ?
Trình bày lý do, không chỉ ghi kết quả. Sau đó xem ví dụ ở dưới để đối chiếu.
## 6. Vận dụng và giới hạn mô hình
Biểu tượng có8 cánh đều quanh tâm. Góc quay nhỏ nhất để chuyển cánh sang cánh kế là bao nhiêu độ?
Hãy đánh dấu giả thiết lý tưởng trong đề. Nếu đo bằng dụng cụ, kết quả có thể có sai số; không coi hình minh họa là bản vẽ đúng tỉ lệ.
## 7. Tự đánh giá
Em có thể nêu điều kiện dùng công thức, giải thích từng bước và phát hiện lỗi sau đây chưa?
> Không nhầm góc ở tâm với góc trong đa giác.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Ví dụ: phân tích dữ kiện và giải từng bước
Mỗi góc trong lục giác đều bằng bao nhiêu độ?
Xem lời giải
(6−2)·180/6=120°. Góc ở tâm giữa hai đỉnh60°, khác góc trong.
Ví dụ 2
Ví dụ: kiểm tra điều kiện và kết quả
Đa giác đều12 cạnh. Góc ở tâm giữa hai đỉnh liên tiếp bao nhiêu độ?
Xem lời giải
Góc ở tâm360/12=30°.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.
Ảnh thực tế · Wikimedia Commons (thư viện website)
Đời sống và mô hình hóa
Vận dụng: tự giải trước khi đối chiếu
Biểu tượng có8 cánh đều quanh tâm. Góc quay nhỏ nhất để chuyển cánh sang cánh kế là bao nhiêu độ?
**Em làm trước:** ghi dữ kiện, chọn công cụ và nhập kết quả. Giả thiết và giới hạn của mô hình được giải thích trong lời giải.