Bài 11 / 26 · Toán 9 – Đại số, hình học và mô hình thực tế
Giải bài toán bằng phương trình bậc hai
Khám phá Giải bài toán bằng phương trình bậc hai qua hoạt động, lời giải từng bước và tình huống thực tế.
Toán lớp 9
20 phút
2 ví dụ
1 tình huống thực tế
Ảnh thực tế · Wikimedia Commons (thư viện website)
Sau bài học, em có thể
Nêu và giải thích kiến thức trọng tâm của bài.
Tự giải ví dụ và kiểm tra lại kết quả.
Vận dụng đúng điều kiện, đơn vị vào tình huống đời sống.
1Lý thuyết trọng tâm
**Chương trình:** Toán 9, lộ trình chung (không gán số bài của một bộ SGK cụ thể).
## 1. Bắt đầu bằng dự đoán
Lập bảng chiều dài, chiều rộng và diện tích khi một cạnh hơn cạnh kia 4 m.
Ghi dự đoán của em trước khi tính. Em cần đại lượng nào và dữ kiện nào?
## 2. Em tự khám phá
- Thực hiện hoạt động trên giấy hoặc với vật thật an toàn.
- Lập bảng các trường hợp; thử ít nhất hai bộ số.
- So sánh kết quả với bạn và giải thích một điểm khác biệt.
## 3. Kiến thức trọng tâm
Chọn ẩn và điều kiện thực tế; chuyển dữ kiện diện tích, chuyển động hoặc số lượng thành phương trình. Quy về bậc hai, giải đầy đủ rồi loại nghiệm vi phạm điều kiện. Kiểm tra trực tiếp bằng các dữ kiện ban đầu.
## 4. Lập kế hoạch giải
1. Đọc đề; ghi dữ kiện, điều kiện và đơn vị.
2. Viết quan hệ hoặc công thức trước khi thay số.
3. Tính cẩn thận; giữ số chính xác nếu có căn hoặc $\pi$.
4. Kiểm tra bằng thế lại, tính ngược hoặc cách khác.
## 5. Thử sức trước khi mở ví dụ
Số dương x có x²+4x=45. Tìm x.
Trình bày lý do, không chỉ ghi kết quả. Sau đó xem ví dụ ở dưới để đối chiếu.
## 6. Vận dụng và giới hạn mô hình
Sân dài hơn rộng 4 m, diện tích 96 m². Chiều rộng bao nhiêu m?
Hãy đánh dấu giả thiết lý tưởng trong đề. Nếu đo bằng dụng cụ, kết quả có thể có sai số; không coi hình minh họa là bản vẽ đúng tỉ lệ.
## 7. Tự đánh giá
Em có thể nêu điều kiện dùng công thức, giải thích từng bước và phát hiện lỗi sau đây chưa?
> Không nhận cả hai nghiệm nếu độ dài bắt buộc dương.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Ví dụ: phân tích dữ kiện và giải từng bước
Số dương x có x²+4x=45. Tìm x.
Xem lời giải
x²+4x−45=(x+9)(x−5)=0. Vì x>0, chọn 5.
Ví dụ 2
Ví dụ: kiểm tra điều kiện và kết quả
Hai số dương liên tiếp có tích72. Số nhỏ bằng bao nhiêu?
Xem lời giải
x(x+1)=72, (x−8)(x+9)=0. x>0 nên x=8; số còn lại9.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.
Ảnh thực tế · Wikimedia Commons (thư viện website)
Đời sống và mô hình hóa
Vận dụng: tự giải trước khi đối chiếu
Sân dài hơn rộng 4 m, diện tích 96 m². Chiều rộng bao nhiêu m?
**Em làm trước:** ghi dữ kiện, chọn công cụ và nhập kết quả. Giả thiết và giới hạn của mô hình được giải thích trong lời giải.