Bài 7 / 26 · Toán 9 – Đại số, hình học và mô hình thực tế
Căn bậc ba và căn thức bậc ba
Khám phá Căn bậc ba và căn thức bậc ba qua hoạt động, lời giải từng bước và tình huống thực tế.
Toán lớp 9
20 phút
2 ví dụ
1 tình huống thực tế
Ảnh minh họa từ thư viện quản trị
Sau bài học, em có thể
Nêu và giải thích kiến thức trọng tâm của bài.
Tự giải ví dụ và kiểm tra lại kết quả.
Vận dụng đúng điều kiện, đơn vị vào tình huống đời sống.
1Lý thuyết trọng tâm
**Chương trình:** Toán 9, lộ trình chung (không gán số bài của một bộ SGK cụ thể).
## 1. Bắt đầu bằng dự đoán
So sánh ∛27,∛(−27) và các căn bậc hai tương ứng.
Ghi dự đoán của em trước khi tính. Em cần đại lượng nào và dữ kiện nào?
## 2. Em tự khám phá
- Thực hiện hoạt động trên giấy hoặc với vật thật an toàn.
- Lập bảng các trường hợp; thử ít nhất hai bộ số.
- So sánh kết quả với bạn và giải thích một điểm khác biệt.
## 3. Kiến thức trọng tâm
Căn bậc ba của a là số x có x³=a, xác định với mọi số thực a. Căn bậc ba giữ dấu của a; ∛(x³)=x. Phân biệt điều kiện căn bậc ba với căn bậc hai. Khi đổi đơn vị thể tích cần lũy thừa ba.
## 4. Lập kế hoạch giải
1. Đọc đề; ghi dữ kiện, điều kiện và đơn vị.
2. Viết quan hệ hoặc công thức trước khi thay số.
3. Tính cẩn thận; giữ số chính xác nếu có căn hoặc $\pi$.
4. Kiểm tra bằng thế lại, tính ngược hoặc cách khác.
## 5. Thử sức trước khi mở ví dụ
Tính ∛(−125).
Trình bày lý do, không chỉ ghi kết quả. Sau đó xem ví dụ ở dưới để đối chiếu.
## 6. Vận dụng và giới hạn mô hình
Hộp lập phương thể tích 64 dm³. Cạnh hộp dài bao nhiêu dm?
Hãy đánh dấu giả thiết lý tưởng trong đề. Nếu đo bằng dụng cụ, kết quả có thể có sai số; không coi hình minh họa là bản vẽ đúng tỉ lệ.
## 7. Tự đánh giá
Em có thể nêu điều kiện dùng công thức, giải thích từng bước và phát hiện lỗi sau đây chưa?
> Không bỏ dấu âm bên trong căn bậc ba.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Ví dụ: phân tích dữ kiện và giải từng bước
Tính ∛(−125).
Xem lời giải
(−5)³=−125 nên ∛(−125)=−5.
Ví dụ 2
Ví dụ: kiểm tra điều kiện và kết quả
Tính ∛216.
Xem lời giải
6³=216 nên∛216=6.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.
Hộp lập phương thể tích 64 dm³. Cạnh hộp dài bao nhiêu dm?
**Em làm trước:** ghi dữ kiện, chọn công cụ và nhập kết quả. Giả thiết và giới hạn của mô hình được giải thích trong lời giải.