Bài 1 / 26 · Toán 9 – Đại số, hình học và mô hình thực tế
Phương trình bậc nhất hai ẩn
Khám phá Phương trình bậc nhất hai ẩn qua hoạt động, lời giải từng bước và tình huống thực tế.
Toán lớp 9
20 phút
2 ví dụ
1 tình huống thực tế
Ảnh thực tế · Wikimedia Commons (thư viện website)
Sau bài học, em có thể
Nêu và giải thích kiến thức trọng tâm của bài.
Tự giải ví dụ và kiểm tra lại kết quả.
Vận dụng đúng điều kiện, đơn vị vào tình huống đời sống.
1Lý thuyết trọng tâm
**Chương trình:** Toán 9, lộ trình chung (không gán số bài của một bộ SGK cụ thể).
## 1. Bắt đầu bằng dự đoán
Lập bảng các cặp số thỏa x+y=6 và biểu diễn ít nhất ba điểm.
Ghi dự đoán của em trước khi tính. Em cần đại lượng nào và dữ kiện nào?
## 2. Em tự khám phá
- Thực hiện hoạt động trên giấy hoặc với vật thật an toàn.
- Lập bảng các trường hợp; thử ít nhất hai bộ số.
- So sánh kết quả với bạn và giải thích một điểm khác biệt.
## 3. Kiến thức trọng tâm
Phương trình ax+by=c với a,b không đồng thời bằng 0 có các nghiệm là cặp (x;y). Tập nghiệm biểu diễn bởi đường thẳng. Một phương trình thường có vô số nghiệm; phải thêm điều kiện để tìm một cặp duy nhất.
## 4. Lập kế hoạch giải
1. Đọc đề; ghi dữ kiện, điều kiện và đơn vị.
2. Viết quan hệ hoặc công thức trước khi thay số.
3. Tính cẩn thận; giữ số chính xác nếu có căn hoặc $\pi$.
4. Kiểm tra bằng thế lại, tính ngược hoặc cách khác.
## 5. Thử sức trước khi mở ví dụ
Với 2x+y=10 và x=3, y bằng bao nhiêu?
Trình bày lý do, không chỉ ghi kết quả. Sau đó xem ví dụ ở dưới để đối chiếu.
## 6. Vận dụng và giới hạn mô hình
Lớp mua x bút giá 5000 và y vở giá 10000, tổng 100000 đồng. Nếu mua 8 bút thì mua được bao nhiêu vở?
Hãy đánh dấu giả thiết lý tưởng trong đề. Nếu đo bằng dụng cụ, kết quả có thể có sai số; không coi hình minh họa là bản vẽ đúng tỉ lệ.
## 7. Tự đánh giá
Em có thể nêu điều kiện dùng công thức, giải thích từng bước và phát hiện lỗi sau đây chưa?
> Nghiệm là một cặp có thứ tự, không phải một số riêng lẻ.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Ví dụ: phân tích dữ kiện và giải từng bước
Với 2x+y=10 và x=3, y bằng bao nhiêu?
Xem lời giải
Thay x=3: 6+y=10 nên y=4. Cặp nghiệm (3;4).
Ví dụ 2
Ví dụ: kiểm tra điều kiện và kết quả
Với x+3y=12 và y=2, x bằng bao nhiêu?
Xem lời giải
Thay y=2: x+6=12, x=6. Kiểm tra6+3·2=12.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.
Ảnh thực tế · Wikimedia Commons (thư viện website)
Đời sống và mô hình hóa
Vận dụng: tự giải trước khi đối chiếu
Lớp mua x bút giá 5000 và y vở giá 10000, tổng 100000 đồng. Nếu mua 8 bút thì mua được bao nhiêu vở?
**Em làm trước:** ghi dữ kiện, chọn công cụ và nhập kết quả. Giả thiết và giới hạn của mô hình được giải thích trong lời giải.