Bài 19 / 24 · Toán 8 – Đại số và hình học ứng dụng
Tam giác đồng dạng
Khám phá Tam giác đồng dạng qua hoạt động, lời giải từng bước và tình huống thực tế.
Toán lớp 8
20 phút
2 ví dụ
1 tình huống thực tế
Ảnh thực tế · Wikimedia Commons (thư viện website)
Sau bài học, em có thể
Nêu và giải thích kiến thức trọng tâm của bài.
Tự giải ví dụ và kiểm tra lại kết quả.
Vận dụng đúng điều kiện, đơn vị vào tình huống đời sống.
1Lý thuyết trọng tâm
**Chương trình:** Toán 8, lộ trình chung (không gán số bài của một bộ SGK cụ thể).
## 1. Bắt đầu bằng dự đoán
Phóng to một tam giác bằng tỉ lệ 2; so sánh cạnh, chu vi và diện tích trước–sau.
Ghi dự đoán của em trước khi tính. Em cần đại lượng nào và dữ kiện nào?
## 2. Em tự khám phá
- Thực hiện hoạt động trên giấy hoặc với vật thật an toàn.
- Lập bảng các trường hợp; thử ít nhất hai bộ số.
- So sánh kết quả với bạn và giải thích một điểm khác biệt.
## 3. Kiến thức trọng tâm
Tam giác đồng dạng có các góc tương ứng bằng nhau và cạnh tương ứng tỉ lệ. Các trường hợp: góc–góc, cạnh–cạnh–cạnh, cạnh–góc–cạnh với góc xen giữa. Tỉ số chu vi bằng k, tỉ số diện tích bằng k².
## 4. Lập kế hoạch giải
1. Đọc đề; ghi dữ kiện, điều kiện và đơn vị.
2. Viết quan hệ hoặc công thức trước khi thay số.
3. Tính cẩn thận; giữ số chính xác nếu có căn hoặc $\pi$.
4. Kiểm tra bằng thế lại, tính ngược hoặc cách khác.
## 5. Thử sức trước khi mở ví dụ
Hai tam giác đồng dạng có tỉ số cạnh 3. Tỉ số diện tích là bao nhiêu?
Trình bày lý do, không chỉ ghi kết quả. Sau đó xem ví dụ ở dưới để đối chiếu.
## 6. Vận dụng và giới hạn mô hình
Cọc cao 1,5 m có bóng 2 m. Cây cùng lúc có bóng 8 m. Mô hình mặt đất phẳng cho cây cao bao nhiêu m?
Hãy đánh dấu giả thiết lý tưởng trong đề. Nếu đo bằng dụng cụ, kết quả có thể có sai số; không coi hình minh họa là bản vẽ đúng tỉ lệ.
## 7. Tự đánh giá
Em có thể nêu điều kiện dùng công thức, giải thích từng bước và phát hiện lỗi sau đây chưa?
> Thứ tự tên đỉnh phải thể hiện đúng sự tương ứng.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Ví dụ: phân tích dữ kiện và giải từng bước
Hai tam giác đồng dạng có tỉ số cạnh 3. Tỉ số diện tích là bao nhiêu?
Xem lời giải
Diện tích thay đổi theo bình phương tỉ số: 3²=9.
Ví dụ 2
Ví dụ: kiểm tra điều kiện và kết quả
Tam giác đồng dạng, cạnh nhỏ4 cm ứng với cạnh lớn10 cm. Cạnh nhỏ6 cm ứng với cạnh lớn bao nhiêu cm?
Xem lời giải
Tỉ số lớn/nhỏ=10/4=2,5. Cạnh cần tìm6·2,5=15 cm.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.
Ảnh thực tế · Wikimedia Commons (thư viện website)
Đời sống và mô hình hóa
Vận dụng: tự giải trước khi đối chiếu
Cọc cao 1,5 m có bóng 2 m. Cây cùng lúc có bóng 8 m. Mô hình mặt đất phẳng cho cây cao bao nhiêu m?
**Em làm trước:** ghi dữ kiện, chọn công cụ và nhập kết quả. Giả thiết và giới hạn của mô hình được giải thích trong lời giải.