Vận dụng giao hoán, kết hợp, phân phối để tính hợp lí.
Giải thích ý nghĩa phép tính trong bài toán lượng nước hoặc công thức chế biến.
Minh họa được tạo bằng AI cho bài học Toán 7.
1Lý thuyết trọng tâm
**Đối chiếu:** SGK Toán 7 – Kết nối tri thức với cuộc sống, Tập 1, Chương 1, Bài 2.
## 1. Bắt đầu bằng một dự đoán
Bình có $\dfrac{3}{4}$ lít nước, thêm $\dfrac{1}{2}$ lít. Một bạn cộng tử và mẫu để được $\dfrac{4}{6}$ lít. Kết quả đó có hợp lí không?
## 2. Em tự khám phá
Vẽ hai thanh đơn vị, chia thành 4 phần bằng nhau. Tô 3 phần ở thanh thứ nhất và 2 phần ở thanh thứ hai. Gộp phần tô để kiểm tra $\dfrac{3}{4}$+$\dfrac{1}{2}$. Sau đó thử chia $\dfrac{3}{2}$ lít vào cốc $\dfrac{1}{4}$ lít bằng các thẻ giấy. Ghi phép tính và nêu vì sao dùng cộng hoặc chia.
**Cách học:** Ghi dự đoán trước khi thao tác. So sánh kết quả với bạn, chỉ ra dữ kiện làm em thay đổi ý kiến. Đo đạc giúp phát hiện quy luật; với khẳng định hình học, cần lập luận để kết luận.
## 3. Kiến thức trọng tâm
Cộng, trừ phân số bằng cách quy đồng mẫu dương rồi cộng, trừ tử. Nhân: $\dfrac{a}{b}\cdot\dfrac{c}{d}=\dfrac{ac}{bd}$. Chia cho số khác 0: $\dfrac{a}{b}:\dfrac{c}{d}=\dfrac{a}{b}\cdot\dfrac{d}{c}$ ($c\ne0$). Quy tắc dấu giống số nguyên. Có thể nhóm các số đối nhau hoặc dùng $a(b+c)=ab+ac$ để giảm tính toán. Phải giữ cùng đơn vị trước khi cộng, trừ.
## 4. Tự kiểm tra trước khi luyện tập
Tự tính ($-\dfrac{2}{3}$)×($\dfrac{9}{4}$), rồi giải thích vì sao kết quả âm. Cho một tình huống dùng phép chia số hữu tỉ.
**Sản phẩm học tập:** một hình hoặc bảng có chú thích, một lời giải có đơn vị nếu cần và một câu giải thích bằng kiến thức của bài.
**Tự đánh giá:** Em có thể giải thích cách làm? Em đã kiểm tra điều kiện và kết quả? Nếu còn vướng, đọc lại phần kiến thức rồi tự làm hai ví dụ bên dưới trước khi mở lời giải.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Bình nước còn bao nhiêu?
Bình có $\dfrac{3}{4}$ lít, uống $\dfrac{1}{6}$ lít. Tính lượng còn lại.
Xem lời giải
$\dfrac{3}{4}-\dfrac{1}{6}=\dfrac{9}{12}-\dfrac{2}{12}=\dfrac{7}{12}$ lít. Kết quả nhỏ hơn $\dfrac{3}{4}$, phù hợp việc uống bớt.
Ví dụ 2
Tính hợp lí
Tính $\left(-\dfrac{7}{9}\right)+\dfrac{5}{6}+\dfrac{7}{9}$.
Xem lời giải
Nhờ giao hoán và kết hợp: $\left[\left(-\dfrac{7}{9}\right)+\dfrac{7}{9}\right]+\dfrac{5}{6}=\dfrac{5}{6}$.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.
Hình minh họa bối cảnh. Khi giải, sử dụng số liệu trong đề bài.Minh họa trong kho ảnh MathExora, được tạo bằng AI.
Ẩm thực
Điều chỉnh công thức bánh
**Tình huống:** Một công thức bánh dùng 2/3 kg bột. Gia đình chỉ làm 3/4 lượng bánh của công thức và giữ nguyên tỉ lệ nguyên liệu.
**Câu hỏi:** Cần bao nhiêu kilôgam bột?
**Thử sức trước:** Hãy tự tìm câu trả lời và giải thích cách nghĩ trước khi mở cách giải quyết.
Xem cách giải quyết
Hình minh họa bối cảnh. Khi giải, sử dụng số liệu trong đề bài.Minh họa trong kho ảnh MathExora, được tạo bằng AI.
Môi trường
Chia nước tưới cho vườn lớp
**Tình huống:** Bình nước có 3/2 lít. Mỗi chậu cây cần đúng 1/4 lít trong hoạt động tưới cây của lớp.
**Câu hỏi:** Có thể chia đủ nước cho bao nhiêu chậu?
**Thử sức trước:** Hãy tự tìm câu trả lời và giải thích cách nghĩ trước khi mở cách giải quyết.
Xem cách giải quyết
Hình minh họa bối cảnh. Khi giải, sử dụng số liệu trong đề bài.Minh họa trong kho ảnh MathExora, được tạo bằng AI.
Khí tượng
Nhiệt độ thay đổi qua hai thời điểm
**Tình huống:** Bản ghi quan sát cho biết lúc sáng nhiệt độ là −1,5 °C, đến trưa tăng 3,75 °C.
**Câu hỏi:** Nhiệt độ lúc trưa là bao nhiêu?
**Thử sức trước:** Hãy tự tìm câu trả lời và giải thích cách nghĩ trước khi mở cách giải quyết.
Xem cách giải quyết
Hình minh họa bối cảnh. Khi giải, sử dụng số liệu trong đề bài.Minh họa trong kho ảnh MathExora, được tạo bằng AI.
Thể thao
Còn bao xa để hoàn thành hành trình?
**Tình huống:** Một nhóm đi bộ đặt mục tiêu 2 km. Nhóm đã đi 3/4 km rồi đi thêm 2/3 km.
**Câu hỏi:** Nhóm còn cần đi bao nhiêu kilômét?
**Thử sức trước:** Hãy tự tìm câu trả lời và giải thích cách nghĩ trước khi mở cách giải quyết.
Xem cách giải quyết
Hình minh họa bối cảnh. Khi giải, sử dụng số liệu trong đề bài.Minh họa trong kho ảnh MathExora, được tạo bằng AI.
May mặc
Tính phần vải còn lại
**Tình huống:** Em có một đoạn vải dài 2,5 m. Cắt 3/4 m để làm thân túi và 0,6 m để làm quai.
**Câu hỏi:** Còn lại bao nhiêu mét vải?
**Thử sức trước:** Hãy tự tìm câu trả lời và giải thích cách nghĩ trước khi mở cách giải quyết.
Xem cách giải quyết
Hình minh họa bối cảnh. Khi giải, sử dụng số liệu trong đề bài.Minh họa trong kho ảnh MathExora, được tạo bằng AI.
Quản lí chi tiêu
Chia đều chi phí chuyến đi
**Tình huống:** Bốn bạn cùng mua vật dụng cho chuyến đi: nước 42,5 nghìn đồng và trái cây 27,5 nghìn đồng. Các bạn chia đều tổng chi phí.
**Câu hỏi:** Mỗi bạn đóng bao nhiêu nghìn đồng?
**Thử sức trước:** Hãy tự tìm câu trả lời và giải thích cách nghĩ trước khi mở cách giải quyết.