Giải bài toán thực tế với đơn giá hoặc vận tốc không đổi.
Minh họa được tạo bằng AI cho bài học Toán 7.
1Lý thuyết trọng tâm
**Đối chiếu:** SGK Toán 7 – Kết nối tri thức với cuộc sống, Tập 2, Chương 6, Bài 22.
## 1. Bắt đầu bằng một dự đoán
Vở giá cố định 8 nghìn đồng/quyển. Mua gấp đôi thì tiền thay đổi thế nào? Thêm phí cố định có còn tỉ lệ thuận không?
## 2. Em tự khám phá
Lập bảng x=1,2,3,5 và y=8,16,24,40 nghìn đồng. Tính $\dfrac{y}{x}$. Thêm phí 10 nghìn đồng vào mỗi khoản rồi so tỉ số. Sản phẩm: hai bảng và kết luận mô hình nào tỉ lệ thuận.
**Cách học:** Ghi dự đoán trước khi thao tác. So sánh kết quả với bạn, chỉ ra dữ kiện làm em thay đổi ý kiến. Đo đạc giúp phát hiện quy luật; với khẳng định hình học, cần lập luận để kết luận.
## 3. Kiến thức trọng tâm
y tỉ lệ thuận x theo hệ số $k\ne0$ nếu $y=kx$. Khi x khác 0, $\dfrac{y}{x}$=k không đổi. Hai cặp tương ứng có $\dfrac{y_1}{y_2}=\dfrac{x_1}{x_2}$ khi các mẫu khác 0. Ngược lại, x tỉ lệ thuận y theo $\dfrac{1}{k}$. Hai đại lượng cùng tăng chưa đủ chứng minh tỉ lệ thuận. Trong mua hàng phải giữ đơn giá; trong chuyển động phải giữ vận tốc. Công thức y=kx+b với b khác 0 không phải tỉ lệ thuận.
## 4. Tự kiểm tra trước khi luyện tập
y=−3x có là tỉ lệ thuận không? Tìm y khi x=2.
**Sản phẩm học tập:** một hình hoặc bảng có chú thích, một lời giải có đơn vị nếu cần và một câu giải thích bằng kiến thức của bài.
**Tự đánh giá:** Em có thể giải thích cách làm? Em đã kiểm tra điều kiện và kết quả? Nếu còn vướng, đọc lại phần kiến thức rồi tự làm hai ví dụ bên dưới trước khi mở lời giải.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Tìm hệ số
y tỉ lệ thuận x, x=3 thì y=12. Tìm k và y khi x=5.
Xem lời giải
$k=\dfrac{12}{3}=4$; $y=4x$. Khi $x=5$ thì $y=20$.
Ví dụ 2
Kiểm tra bảng
(x,y) là (1,5),(2,10),(3,15). Nhận xét $\dfrac{y}{x}$.
Xem lời giải
Các tỉ số đều bằng 5, phù hợp mô hình y=5x với điều kiện đã cho.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.