Vẽ biểu đồ từ bảng và tránh suy luận ngoài số liệu.
Minh họa được tạo bằng AI cho bài học Toán 7.
1Lý thuyết trọng tâm
**Đối chiếu:** SGK Toán 7 – Kết nối tri thức với cuộc sống, Tập 1, Chương 5, Bài 19.
## 1. Bắt đầu bằng một dự đoán
Nhiệt độ bốn ngày là 25,27,26,29 °C. Đường nối đi lên toàn bộ hay có đoạn giảm?
## 2. Em tự khám phá
Lập bảng ngày 1–4 và nhiệt độ 25,27,26,29 °C. Vẽ trục ngang thời gian, trục dọc nhiệt độ có đơn vị và vạch chia đều. Đánh dấu rồi nối theo thứ tự ngày. So sánh từng cặp liên tiếp; viết một nhận xét có số liệu hỗ trợ.
**Cách học:** Ghi dự đoán trước khi thao tác. So sánh kết quả với bạn, chỉ ra dữ kiện làm em thay đổi ý kiến. Đo đạc giúp phát hiện quy luật; với khẳng định hình học, cần lập luận để kết luận.
## 3. Kiến thức trọng tâm
Biểu đồ đoạn thẳng thường dùng thể hiện sự thay đổi của đại lượng theo thời gian. Trục ngang ghi mốc thời gian theo thứ tự; trục dọc ghi giá trị và đơn vị, thang chia đều. Mỗi điểm biểu diễn một cặp thời gian–giá trị; nối các điểm liên tiếp. Đoạn đi lên biểu diễn tăng, đi xuống biểu diễn giảm, nằm ngang biểu diễn không đổi. Đọc giá trị theo thang trục; không chỉ dựa vào độ dốc khi so hai biểu đồ khác thang.
## 4. Tự kiểm tra trước khi luyện tập
Vẽ biểu đồ số sách mượn bốn tuần 8,12,10,14. Ghi hai nhận xét đúng có số liệu.
**Sản phẩm học tập:** một hình hoặc bảng có chú thích, một lời giải có đơn vị nếu cần và một câu giải thích bằng kiến thức của bài.
**Tự đánh giá:** Em có thể giải thích cách làm? Em đã kiểm tra điều kiện và kết quả? Nếu còn vướng, đọc lại phần kiến thức rồi tự làm hai ví dụ bên dưới trước khi mở lời giải.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Đọc biến động
Nhiệt độ ngày 1–4 lần lượt 25,27,26,29 °C. Mức tăng từ ngày 3 đến ngày 4?
Xem lời giải
29−26=3 °C. Từ ngày 2 đến ngày 3 giảm 1 °C; không tăng liên tục.
Ví dụ 2
Đọc đúng thang chia
Trục dọc có các mốc 0,5,10,15. Điểm nằm ở mốc thứ ba kể từ 0 biểu diễn giá trị nào?
Xem lời giải
Các mốc lần lượt 0 (thứ nhất),5 (thứ hai),10 (thứ ba). Giá trị 10; cần đọc nhãn, không đếm ô như mỗi ô là 1.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.
Cây cao 10,12,12,15 cm ở tuần 1–4. Mô tả giai đoạn không đổi và tăng mạnh nhất giữa hai tuần liên tiếp.
Xem cách giải quyết
Dữ liệu và môi trường
Theo dõi tiết kiệm điện
**Tình huống và nhiệm vụ:** Điện tiêu thụ bốn tuần: 120, 110, 115, 100 kWh. Mức giảm liên tiếp lớn nhất ở đâu?
**Ý nghĩa thực tế:** Đọc thay đổi để đánh giá hoạt động tiết kiệm.
*Số liệu giả định để luyện tập.*
Xem cách giải quyết
Dữ liệu và môi trường
Đọc chất lượng không khí mô phỏng
**Tình huống và nhiệm vụ:** Chỉ số giả định bốn giờ liên tiếp là 40, 55, 50, 70. Giờ nào cao nhất và tăng bao nhiêu so với giờ đầu?
**Ý nghĩa thực tế:** Thực hành đọc xu hướng dữ liệu môi trường.
*Số liệu giả định để luyện tập.*
Xem cách giải quyết
Dữ liệu và môi trường
Tiến độ đọc sách
**Tình huống và nhiệm vụ:** Số trang đã đọc cộng dồn trong 4 ngày là 12, 25, 25, 40. Ngày 4 đọc thêm bao nhiêu?
**Ý nghĩa thực tế:** Phân biệt dữ liệu cộng dồn và lượng tăng từng ngày.
*Số liệu giả định để luyện tập.*
Xem cách giải quyết
Dữ liệu và môi trường
Kiểm tra trục biểu đồ
**Tình huống và nhiệm vụ:** Điểm nằm ở nhãn 10 trên trục dọc với các mốc 0, 5, 10, 15. Một bạn đọc thành 2 vì đếm ô. Sửa thế nào?
**Ý nghĩa thực tế:** Tránh đọc sai thang đo của dashboard.
*Số liệu giả định để luyện tập.*
Xem cách giải quyết
Dữ liệu và môi trường
Dự đoán có giới hạn
**Tình huống và nhiệm vụ:** Số chai thu gom bốn tuần là 20, 25, 22, 30. Có thể khẳng định tuần 5 đạt 35 chai không?
**Ý nghĩa thực tế:** Phân biệt mô tả dữ liệu và khẳng định về tương lai.
*Số liệu giả định để luyện tập.*