Giải bài toán người–thời gian với năng suất bằng nhau và việc cố định.
Minh họa được tạo bằng AI cho bài học Toán 7.
1Lý thuyết trọng tâm
**Đối chiếu:** SGK Toán 7 – Kết nối tri thức với cuộc sống, Tập 2, Chương 6, Bài 23.
## 1. Bắt đầu bằng một dự đoán
4 người làm một việc trong 6 giờ. 8 người cùng năng suất cần 3 hay 12 giờ, nếu không cản trở nhau?
## 2. Em tự khám phá
Chia 24 thẻ công việc cho 2,3,4,6 nhóm. Ghi số việc mỗi nhóm và tích số nhóm×số việc. Dự đoán khi số nhóm gấp đôi. Sản phẩm: bảng và tích không đổi.
**Cách học:** Ghi dự đoán trước khi thao tác. So sánh kết quả với bạn, chỉ ra dữ kiện làm em thay đổi ý kiến. Đo đạc giúp phát hiện quy luật; với khẳng định hình học, cần lập luận để kết luận.
## 3. Kiến thức trọng tâm
y tỉ lệ nghịch x theo hệ số $a\ne0$ nếu $y=\dfrac{a}{x}$ ($x\ne0$), hay $xy=a$. Tích tương ứng không đổi; $\dfrac{y_1}{y_2}=\dfrac{x_2}{x_1}$ khi các giá trị khác 0. Trong mô hình dương, x tăng k lần thì y giảm k lần. Chỉ một đại lượng tăng, một giảm chưa đủ. Bài toán người–thời gian cần cùng khối lượng việc, năng suất bằng nhau và điều kiện phối hợp không làm thay đổi năng suất.
## 4. Tự kiểm tra trước khi luyện tập
Lập bảng xy=36 với x=2,3,4,6. Nêu cách y đổi khi x gấp đôi.
**Sản phẩm học tập:** một hình hoặc bảng có chú thích, một lời giải có đơn vị nếu cần và một câu giải thích bằng kiến thức của bài.
**Tự đánh giá:** Em có thể giải thích cách làm? Em đã kiểm tra điều kiện và kết quả? Nếu còn vướng, đọc lại phần kiến thức rồi tự làm hai ví dụ bên dưới trước khi mở lời giải.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Hệ số và giá trị
x=3,y=8 trong mô hình tỉ lệ nghịch. Tìm y khi x=6.
Xem lời giải
$a=3\times8=24$; khi $x=6$ thì $y=\dfrac{24}{6}=4$.
Ví dụ 2
Kiểm tra bảng
Các cặp (2,12),(3,8),(4,6) có phù hợp tỉ lệ nghịch không?
Xem lời giải
Các tích đều bằng 24 nên phù hợp $y=\dfrac{24}{x}$; tỉ số $\dfrac{y}{x}$ không cố định.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.