**Đối chiếu:** SGK Toán 7 – Kết nối tri thức với cuộc sống, Tập 2, Chương 6, Bài 20.
## 1. Bắt đầu bằng một dự đoán
Hỗn hợp 2 phần siro/3 phần nước và 4 phần siro/6 phần nước có cùng tỉ lệ không?
## 2. Em tự khám phá
Vẽ hai thanh siro–nước theo 2–3 ô và 4–6 ô. Rút gọn tỉ số rồi so tích chéo. Thử bộ 3–5 ô. Sản phẩm: bảng hai tỉ số, hai tích chéo và kết luận.
**Cách học:** Ghi dự đoán trước khi thao tác. So sánh kết quả với bạn, chỉ ra dữ kiện làm em thay đổi ý kiến. Đo đạc giúp phát hiện quy luật; với khẳng định hình học, cần lập luận để kết luận.
## 3. Kiến thức trọng tâm
Tỉ lệ thức là đẳng thức $\dfrac{a}{b}=\dfrac{c}{d}$ với $b,d\ne0$. Tính chất cơ bản: $ad=bc$. Ngược lại, nếu $ad=bc$ và các mẫu khác 0 thì lập được tỉ lệ thức tương ứng. Để tìm x, viết đẳng thức tích chéo, giải rồi thử lại. Đổi chỗ các số chỉ hợp lệ khi tỉ lệ mới xác định và tích chéo vẫn bằng nhau. Nhân hai thành phần của một tỉ số cùng hệ số khác 0 giữ nguyên tỉ số; cộng cùng một số nói chung không giữ.
## 4. Tự kiểm tra trước khi luyện tập
Kiểm tra $\dfrac{6}{9}$=$\dfrac{10}{15}$ bằng hai cách. Tìm x từ $\dfrac{3}{4}$=$\dfrac{x}{20}$.
**Sản phẩm học tập:** một hình hoặc bảng có chú thích, một lời giải có đơn vị nếu cần và một câu giải thích bằng kiến thức của bài.
**Tự đánh giá:** Em có thể giải thích cách làm? Em đã kiểm tra điều kiện và kết quả? Nếu còn vướng, đọc lại phần kiến thức rồi tự làm hai ví dụ bên dưới trước khi mở lời giải.
3Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1
Kiểm tra bằng tích chéo
$\dfrac{2}{3}$ và $\dfrac{4}{6}$ có bằng nhau không? Còn $\dfrac{3}{5}$ và $\dfrac{4}{6}$?
Xem lời giải
2×6=3×4=12 nên bằng nhau. 3×6=18 khác 5×4=20 nên $\dfrac{3}{5}$ khác $\dfrac{4}{6}$.
Ví dụ 2
Tìm x và thử lại
Tìm $x$ biết $\dfrac{x}{6}=\dfrac{4}{3}$.
Xem lời giải
$3x=24$ nên $x=8$; thử $\dfrac{8}{6}=\dfrac{4}{3}$.
Tự kiểm tra ngayLàm bộ câu hỏi đúng theo bài học này, có chấm điểm và giải thích.
Siro:nước=2:3. Có 8 cốc nước, cần bao nhiêu cốc siro cùng dung tích?
Xem cách giải quyết
STEM và công nghệ
Thiết kế mô hình sân trường
**Tình huống và nhiệm vụ:** Bản vẽ tỉ lệ 1:200, một đoạn dài 4,5 cm. Độ dài thực là bao nhiêu?
**Ý nghĩa thực tế:** Chuyển kích thước bản vẽ sang thực tế.
*Số liệu giả định để luyện tập.*
Xem cách giải quyết
STEM và công nghệ
Tối ưu ảnh cho màn hình
**Tình huống và nhiệm vụ:** Ảnh giữ tỉ lệ rộng:cao = 16:9. Rộng 1280 px thì cao bao nhiêu?
**Ý nghĩa thực tế:** Giữ tỉ lệ ảnh để tránh méo hình.
*Số liệu giả định để luyện tập.*
Xem cách giải quyết
STEM và công nghệ
So công thức màu
**Tình huống và nhiệm vụ:** Hai công thức có xanh:trắng là 6:9 và 10:15. Có cùng tỉ lệ không?
**Ý nghĩa thực tế:** So sánh công thức phối màu ở các mẻ khác nhau.
*Số liệu giả định để luyện tập.*
Xem cách giải quyết
STEM và công nghệ
Chia phần nguyên liệu
**Tình huống và nhiệm vụ:** Cứ 250 g bột dùng 150 mL nước. Với 600 g bột cần bao nhiêu nước, nếu giữ công thức?
**Ý nghĩa thực tế:** Dùng tỉ lệ thức trong dự toán nguyên liệu.
*Số liệu giả định để luyện tập.*
Xem cách giải quyết
STEM và công nghệ
Kiểm tra phép thêm cùng lượng
**Tình huống và nhiệm vụ:** Hỗn hợp siro:nước = 2:3. Thêm 1 phần siro và 1 phần nước có giữ tỉ lệ không?
**Ý nghĩa thực tế:** Tránh nhầm phép cộng với việc nhân rộng công thức.
*Số liệu giả định để luyện tập.*